محسن عباس نژاد

76

قرآن و طب ( فارسى )

بعد اخروى و روحانى روزه را در نظر نگيريم و فقط بعد دنيوى و جسمى روزه را در نظر داشته باشيم ؛ استفاده‌ى فراوانى از روزه در اين دنيا نموده‌ايم و سلامتى خود را تضمين كرده‌ايم . چون روزه بالاترين پيش‌گيرى امراض و درمان بيمارىهاى متعدد است . لازم به ذكر است . روزه در اديان گذشته واجب بوده و به علل و عواملى به دست فراموشى سپرده شد . با وجود اين ، روزه را يك امر مستحب مىشمارند . كيفيت امساك غذاى آنها با روزه گرفتن مسلمانان فرق دارد . به خاطر اينكه آنها امساك از غذا دارند ولى خوردن و نوشيدن آب‌ميوه‌ها را جزو امساك قرار نمىدهند . اما مسلمانان از طلوع فجر تا غروب آفتاب خوردن از هر نوع غذا و نوشيدن پرهيز مىكنند . آيه : 184 آيه مرتبط : 183 بقره موضوعات : بهداشت - بهداشت شخصى - روزه منبع : طب در قرآن صفحات : 211 تا 216 روزه خداوند در سوره‌ى بقره مىفرمايد : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ « 1 » و از پيامبر اكرم « صلى عليه و آله و سلم » نيز نقل گرديده كه : « صوموا تصحوا » يعنى روزه بگيريد تا تندرست باشيد . قبل از اينكه روزه را از بعد پزشكى بررسى كنيم لازم است به يك نكته مهم اشاره شود و آن اينكه روزه در قرآن يك عبادت است و بايد به فرمان الهى در اين رابطه گردن نهاد . و نبايد فقط از ديدگاه يافته‌هاى علمى به آن نگريست زيرا ميدان علم و دانش به هر اندازه هم پيشرفت كرده باشد ، باز محدود است و گنجايش حكمتهاى الهى را ندارد . البته اين امر باعث نمىشود كه درباره‌ى دست‌آوردهاى علمى كه گوشه‌هايى از حكمت‌هاى الهى را روشن مىسازند ، سخن نگوييم . روزه برنامه است براى نظام بخشيدن به ابعاد مختلف زندگى به صورت ادوارى كه در آن انسانهاى مؤمن خود را ملزم مىدانند سالى يك ماه به آن عمل كنند و اين كار تأثير عميقى بر روح و جسم آنها بر جاى مىگذارد . روزه يك تدبير وقائى و يك روش درمانى براى بسيارى از حالات مرضى است ، و شايد دستگاه گوارش بيش از ساير اندام‌هاى ديگر از آن بهره‌مند شود . به همين لحاظ بحث را به اختصار درباره‌ى غريزه‌ى هضم نزد انسان آغاز مىكنيم . دستگاه گوارش را دهان ، غدد بزاقى ، معده و غدد مترشحه آن ، كبد و لوز المعده و ترشحات هضمى و صفراى آنها و امعاء و ترشحات آنها تشكيل مىدهد . تمام اين اعضا مشتركا فعاليت مىكنند تا غذا هضم شده و آماده جذب گردد . غذاى جذب شده توسط خون به كبد حمل مىگردد تا در آنجا تصفيه شده و به طور دقيق و به حسب نياز بدن توزيع و مازاد آن ذخيره گردد . عمل هضم در اينجا پايان نمىپذيرد ، بلكه مواد غذايى به وسيله‌ى شريان‌ها به تمام اندامها و سلولهاى بدن حمل مىگردد تا هريك غذاى مورد نياز خود را از قبيل اسيدهاى آمينه ، چربى و ساير مواد از آن بردارند و به مصرف ترميم ، تكاثر و رشد برسانند . ضمنا مواد اضافى و زائد موجود در

--> ( 1 ) . « اى اهل ايمان بر شما نيز فرض گرديد روزه داشتن چنان‌كه امم گذشته را فرض شد و اين دستور براى آن است كه پاك و پرهيزگار شويد . » « بقره / 183 »